MiCA: od czego się zaczęło? Kalendarium od projektu do 1 lipca 2026
1 lipca 2026 r. rynek kryptoaktywów w Unii Europejskiej przekroczył granicę, której nie da się już cofnąć: skończył się okres przejściowy rozporządzenia MiCA i usługi krypto może legalnie świadczyć wyłącznie podmiot z licencją CASP. Ta data nie spadła z nieba. Odtwórzmy drogę, która do niej doprowadziła.
Rozporządzenie, nie dyrektywa — to ważniejsze, niż brzmi
MiCA (Markets in Crypto-Assets) to rozporządzenie (UE) 2023/1114. Rozporządzenie unijne obowiązuje we wszystkich państwach członkowskich bezpośrednio; w przeciwieństwie do dyrektywy nie trzeba go „przepisywać” do prawa krajowego. W praktyce oznacza to, że przepisy MiCA działają w Polsce nawet wtedy, gdy krajowa ustawa towarzysząca utknęła w procesie legislacyjnym. A utknęła na dobre. Piszemy o tym szerzej w analizie o polskiej ustawie o kryptoaktywach.
Kalendarium
- Wrzesień 2020 — Komisja Europejska przedstawia projekt MiCA w ramach pakietu finansów cyfrowych. Punkt wyjścia był prosty: rynek kryptoaktywów rośnie, a wspólnych unijnych reguł brak.
- 31 maja 2023 — po latach negocjacji rozporządzenie (UE) 2023/1114 zostaje przyjęte (nosi tę właśnie datę); w czerwcu 2023 r. trafia do Dziennika Urzędowego UE i wchodzi w życie.
- 30 czerwca 2024 — zaczynają obowiązywać przepisy o stablecoinach (tokeny ART i EMT), w tym wymogi dla emitentów i obowiązek publikacji białej księgi.
- 30 grudnia 2024 — startuje reszta rozporządzenia, w tym system zezwoleń CASP dla dostawców usług w zakresie kryptoaktywów.
- 2025 – pierwsza połowa 2026 — okres przejściowy (tzw. grandfathering): firmy działające wcześniej na podstawie krajowych rejestrów mogą kontynuować działalność i w tym czasie ubiegać się o licencję. Maksymalny termin wyznaczono na 1 lipca 2026 r., przy czym poszczególne państwa mogły go u siebie skrócić.
- 30 czerwca 2026 — koniec okresu przejściowego. Jak podsumował Euronews, setki firm stanęły przed wyborem: licencja, przejęcie przez podmiot licencjonowany albo wyjście z rynku UE.
- 1 lipca 2026 — od tego dnia świadczenie usług w zakresie kryptoaktywów w UE bez licencji CASP jest nielegalne. Skutki było widać od razu: ograniczenia dla klientów Binance czy wcześniejsze o dwa dni cofnięcie licencji operatora zondacrypto.
Dziesięć usług pod jednym zezwoleniem
CASP (Crypto-Asset Service Provider) to dostawca usług w zakresie kryptoaktywów. MiCA wylicza dziesięć takich usług — od przechowywania kryptoaktywów i prowadzenia platformy obrotu, przez wykonywanie zleceń i wymianę na środki pieniężne, po transfery kryptoaktywów i doradztwo. Licencja nie musi obejmować wszystkich naraz: nadzorca zatwierdza konkretny zakres, a klient może w rejestrze sprawdzić, na co dokładnie dany podmiot dostał zgodę. Zakresy bywają bardzo różne — dla przykładu OKX Europe Limited ma zatwierdzonych 9 z 10 usług (materiał OKX; zaznaczamy od razu: OKX jest partnerem naszego serwisu, a podany link to materiał samej giełdy).
Passporting: jedna licencja, 30 państw
Passporting nie jest wynalazkiem MiCA; rynek bankowy i MiFID znają ten mechanizm od lat. Licencja CASP wydana w jednym państwie członkowskim „podróżuje” po całym Europejskim Obszarze Gospodarczym: po dopełnieniu notyfikacji firma może obsługiwać klientów w 30 państwach EOG bez ubiegania się o osobne zezwolenia w każdym z nich. Rejestr licencjonowanych podmiotów prowadzi ESMA. Dla Polski passporting ma dziś znaczenie szczególne: skoro KNF nie przyjmuje wniosków o krajowe licencje (stan na 13 lipca 2026), zezwolenie z Malty, Francji czy Niemiec jest jedyną drogą, by legalnie obsługiwać polskich klientów.
Dlaczego to pytanie nagle zaczęło mieć znaczenie
Po 1 lipca 2026 r. „czy giełda ma licencję?” przestało być ciekawostką. To pytanie o legalność usługi, z której korzystasz. Odpowiedź sprawdzisz samodzielnie w rejestrze ESMA; pokazujemy to w osobnym poradniku. Polską perspektywę „życia po 1 lipca” opisał m.in. Bithub. I jeszcze jedno: licencja to wymóg minimalny, nie gwarancja bezpieczeństwa środków. O tym, czego licencja i raporty rezerw nie obiecują, piszemy w tekście o Proof of Reserves.
Treść informacyjna — nie stanowi porady inwestycyjnej.