Stablecoiny zgodne z MiCA: czym różnią się EMT i ART i co z USDT w Polsce

Na giełdzie wszystko, co ma trzymać kurs dolara albo euro, nazywa się tak samo: stablecoin. Rozporządzenie MiCA dzieli te tokeny na dwie kategorie i każdej stawia inne warunki. Od tego, do której kategorii token należy i czy jego emitent ma zezwolenie w Unii, zależy dziś, czy platforma działająca w UE może nim handlować.

Ten tekst wyjaśnia różnicę między EMT i ART, pokazuje, co z niej wynika dla posiadacza, i tłumaczy, skąd wzięło się pytanie o USDT.

Dwie kategorie zamiast jednego słowa

Definicje są w art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/1114.

• EMT, czyli token będący e-pieniądzem, to według pkt 7 „rodzaj kryptoaktywa, który ma utrzymywać stabilną wartość dzięki temu, że jest powiązany z jedną walutą urzędową”.
• ART, czyli token powiązany z aktywami, to według pkt 6 kryptoaktywo, które „nie jest tokenem będącym pieniądzem elektronicznym” i ma utrzymywać stabilną wartość przez powiązanie „z inną wartością lub prawem bądź ich kombinacją, w tym z co najmniej jedną walutą urzędową”.

W praktyce: token przypięty do dolara albo do euro to EMT. Token oparty na koszyku walut, na złocie albo na mieszance aktywów to ART. Skrót na giełdzie tego nie pokazuje; kategorię określa konstrukcja tokena.

Kto może emitować

Dla EMT art. 48 ust. 1 stawia dwa warunki naraz. Emitent musi mieć zezwolenie „jako instytucja kredytowa lub instytucja pieniądza elektronicznego”, a do tego zgłosić właściwemu organowi i opublikować dokument informacyjny dotyczący kryptoaktywa, czyli white paper. Bez tego oferta publiczna tokena w Unii i ubieganie się o dopuszczenie go do obrotu są zakazane.

Dla ART art. 16 ust. 1 wymaga, by emitent był osobą prawną lub innym przedsiębiorstwem „z siedzibą w Unii” z zezwoleniem właściwego organu, albo instytucją kredytową.

Oba zestawy przepisów, tytuł III o ART i tytuł IV o EMT, stosuje się od 30 czerwca 2024 r. Reszta rozporządzenia zaczęła obowiązywać 30 grudnia 2024 r. (art. 149). Tło tych dat opisujemy w tekście MiCA: od czego się zaczęło.

Co posiadacz dostaje z mocy przepisów

Najwięcej konkretów jest przy EMT, w art. 49:

• Roszczenie wobec emitenta. Ust. 2: posiadaczom „przysługuje roszczenie wobec emitentów”.
• Emisja po nominale. Ust. 3: emitent wydaje tokeny „według wartości nominalnej w chwili otrzymania środków pieniężnych”.
• Wykup po nominale. Ust. 4: na wniosek posiadacza emitent wykupuje token „w każdym czasie i według wartości nominalnej”, płacąc środkami pieniężnymi innymi niż pieniądz elektroniczny.
• Bez opłaty za wykup. Ust. 6: „wykup tokenów będących e-pieniądzem nie podlega opłacie”, z zastrzeżeniem art. 46, który dotyczy planu naprawy.

Warunki wykupu emitent ma opisać w dokumencie informacyjnym (ust. 5). To tam trzeba szukać odpowiedzi na pytanie, kto i w jaki sposób może złożyć wniosek. Prawo wykupu działa wobec emitenta; kurs, po jakim token sprzedasz na giełdzie, to osobna sprawa.

Art. 54 mówi, co emitent EMT robi z otrzymanymi pieniędzmi: „co najmniej 30 %” ma być zawsze zdeponowane na odrębnych rachunkach w instytucjach kredytowych, a reszta zainwestowana w bezpieczne aktywa o niskim ryzyku, denominowane w tej samej walucie co token.

Przy ART prawo wykupu wygląda inaczej. Art. 39 daje posiadaczom prawo żądania wykupu „w każdym momencie”, ale emitent płaci kwotę odpowiadającą wartości rynkowej aktywów powiązanych z tokenem albo przekazuje same aktywa. Nominału tu nie ma, bo nie ma jednej waluty odniesienia.

Wspólny dla obu kategorii jest zakaz odsetek. Art. 50 i art. 40 mówią to samo dwóm adresatom: emitenci „nie przyznają odsetek”, a dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, czyli między innymi giełdy, również ich nie przyznają, świadcząc usługi związane z tymi tokenami. Za odsetki przepis uznaje „wszelkie wynagrodzenie lub inne korzyści związane z długością okresu”, przez jaki posiadacz trzyma token.

Limit dla tokenów używanych do płacenia

MiCA ogranicza skalę, w jakiej taki token może służyć za środek wymiany. Art. 23 ustawia próg dla ART używanych jako środek wymiany: gdy średnia dzienna w ujęciu kwartalnym przekroczy w obszarze jednej waluty 1 mln transakcji i 200 000 000 EUR, emitent ma zaprzestać emisji i przedstawić organowi plan zejścia poniżej progu.

Art. 58 ust. 3 rozciąga tę regułę na EMT „denominowanych w walucie, która nie jest walutą urzędową jednego z państw członkowskich”. Token dolarowy, nawet z pełnym zezwoleniem, podlega więc w Unii limitowi, którego token w euro nie ma.

Co z USDT: stanowisko ESMA ze stycznia 2025 r.

Rozporządzenie nie wymienia żadnego tokena z nazwy. Nie robi tego także oświadczenie ESMA z 17 stycznia 2025 r., które opisuje, czego urząd oczekuje od dostawców usług wobec tokenów ART i EMT, których emitent nie ma zezwolenia w Unii. W skrócie:

• Operatorzy platform obrotu mają przestać udostępniać takie tokeny do handlu.
• To samo dotyczy przyjmowania i przekazywania zleceń, wykonywania zleceń oraz wymiany kryptoaktywów, jeśli usługa stanowi ofertę publiczną takiego tokena.
• Ograniczenia miały zostać wprowadzone do końca stycznia 2025 r. Dla wyjścia z pozycji ESMA dopuściła tryb „tylko sprzedaż” do końca pierwszego kwartału 2025 r.
• Samo przechowywanie i transfer takich kryptoaktywów, jak pisze ESMA, powinny pozostać możliwe.
• Ani ESMA, ani organy krajowe nie mogą wyłączyć stosowania bezpośrednio obowiązującego prawa Unii; zmiana wymagałaby nowych przepisów.

Stąd odpowiedź na pytanie, czy USDT jest „zakazane w Polsce”. Przepisy tytułów III i IV oraz oświadczenie ESMA mówią o ofercie publicznej, dopuszczeniu do obrotu i usługach świadczonych przez platformy. Zakazu posiadania w oświadczeniu nie ma; jest zdanie, że przechowywanie i transfer powinny pozostać możliwe. Zmieniło się to, czym platforma działająca w UE może handlować.

Czy dany emitent ma zezwolenie, pokazuje rejestr, a nie nazwa tokena. W pliku ESMA z tokenami będącymi e-pieniądzem, pobranym 10 października 2026 r., nie ma żadnego wpisu z nazwą Tether. Jest za to Circle Internet Financial Europe SAS, zgłoszona przez francuski nadzór ACPR, z dokumentami informacyjnymi dla USDC i EURC. Co konkretna giełda zrobiła ze swoją ofertą, sprawdzaj w jej własnych komunikatach.

Jak sprawdzić token w rejestrze ESMA

1. Otwórz stronę ESMA o MiCA i znajdź sekcję „Interim MiCA Register”. Rejestr tymczasowy to pięć plików CSV.
2. Pobierz plik z tokenami EMT (EMTWP.csv) albo z tokenami ART (ARTZZ.csv). Otworzy je każdy arkusz kalkulacyjny.
3. Szukaj po emitencie, nie po skrócie tokena. Kolumna ae_lei_name to nazwa emitenta, ae_homeMemberState to państwo macierzyste, ae_competentAuthority to organ nadzoru, a wp_url prowadzi do dokumentu informacyjnego.
4. Otwórz dokument z kolumny wp_url i znajdź w nim warunki wykupu.

Stan na 10 października 2026 r.: plik EMT ma 50 wpisów, a strona ESMA podaje datę ostatniej aktualizacji 7 października 2026 r. Plik ART zawiera sam wiersz nagłówka, bez żadnego wpisu.

Dwa wpisy z pliku EMT mają związek z Polską. Holenderska spółka Quantoz Payments B.V. ma zgłoszony w nadzorze DNB dokument opisany jako „PLNQ white paper”. Jest też wpis polskiej spółki StaBillon sp. z o.o., zgłoszony przez KNF, w którym pole dokumentu informacyjnego ma wartość EMT_NO_WP.

Dwa zastrzeżenia samej ESMA. Dokumenty informacyjne z rejestru nie zostały sprawdzone ani zatwierdzone przez żaden organ nadzoru w Unii, a za ich treść odpowiada wyłącznie oferujący lub emitent. Rejestr jest publikowany w odstępach tygodniowych, więc świeże zgłoszenie może w nim jeszcze nie widnieć.

Ten sam skrót bywa używany w wielu sieciach i przez tokeny opakowane. O sprawdzaniu sieci i kontraktu piszemy w przewodniku po migracji.

Co z tego wynika przy zakupie

To już nasze wnioski, nie cytaty.

• Wpis w rejestrze to informacja o emitencie. Mówi, że emitent ma zezwolenie i zgłosił dokument. O jakości tokena nie przesądza, co ESMA sama zaznacza.
• Prawo wykupu po nominale dotyczy EMT i emitenta. Na giełdzie sprzedajesz po kursie rynkowym; z roszczeniem z art. 49 idzie się do emitenta, na warunkach z jego dokumentu.
• Oferta „odsetek za trzymanie” stablecoina zasługuje na pytanie, jak ma się do art. 40 i 50. Odpowiedzi szukaj w regulaminie produktu, zanim wpłacisz środki.
• Token dolarowy z zezwoleniem nadal ma limit z art. 23. Dotyczy on emitenta, nie pojedynczego posiadacza, ale warto wiedzieć, że istnieje.
• Masz token spoza rejestru? Według ESMA przechowywanie i transfer powinny pozostać możliwe. Możliwości wymiany na platformie w UE sprawdź u swojego dostawcy.

Jak przepisy przekładają się na codzienne operacje, opisujemy też w tekstach o Travel Rule przy wypłacie i o tym, czy OKX jest legalny w Polsce.

Częste pytania

Kryptoaktywa wiążą się z wysokim ryzykiem — możesz stracić całość zainwestowanych środków. Treść informacyjna — nie stanowi porady inwestycyjnej ani prawnej.